Zmiany w prawie dotyczące ZASIEDZENIA nieruchomości rolnej

1. Zmiana regulacji dotyczącej zasiedzenia nieruchomości.

Z dniem 30 kwietnia 2016 r. zmieniony został art. 172  ustawy kodeks cywilny. Wraz z wejściem w życie Ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości zasobu własności rolnej Skarbu Państwa dodany został paragraf trzeci wspominanego przepisu ustawy kodeks cywilny. Zgodnie z jego nowym brzmieniem nieruchomość rolną może zasiedzieć tylko rolnik indywidualny. Co to oznacza? Nie każdy posiadacz samoistny – osoba korzystają z gruntu rolnego, będzie mogła uzyskać własność nieruchomości rolnej, mimo używania takiej nieruchomości jak właściciel a także upływu czasu zwykle wystarczającego do nabycia nieruchomości (20 lat w przypadku dobrej wiary posiadacza, 30 lat w przypadku  złej wiary).

2. Kto może zasiedzieć nieruchomość rolną?

Zasiedzieć nieruchomość rolną może w związku z wprowadzonymi zmianami jedynie rolnik indywidualny. Cytując art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat, zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Zasiedzieć nieruchomości rolnej nie będzie mogła zatem osoba prawna, np. spółka, mimo prowadzenia działalności rolniczej.

3. Jakie są dodatkowe ograniczenia dla uzyskania własności nieruchomości rolnej przez zasiedzenie?

W zakresie zasiedzenia nastąpiło również ograniczenie dotyczące wielkości powstałego w rezultacie zasiedzenia gospodarstwa rolnego – nabywany przez rolnika indywidualnego grunt nie może przekroczyć 300 ha powierzchni użytków rolnych.

4. Jakich nieruchomości dotyczą ograniczenia co do możliwości zasiedzenia?

Ograniczenia w nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie dotyczą nieruchomości które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Dotyczy to gruntów bez względu na ich wielkość. Podstawowa kryterium dla ustalenia czy nieruchomość stanowi grunt rolny jest zawsze przeznaczenie nieruchomości rolnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego  W przypadku nieruchomości o mieszanym charakterze, zarówno rolnym jak i o innym przeznaczeniu ograniczenie co do nabycia przez zasiedzenie dotyczy wyłącznie części rolnej.

5. Kogo dotkną zmiany przepisów w zakresie zasiedzenia nieruchomości rolnej?

Wprowadzone zmiany są niekorzystne dla osób, które od lat korzystają z nieruchomości rolnej i liczyły na uregulowanie stanu prawnego takiej nieruchomości w drodze zasiedzenia. Niemniej ustawodawca wprowadził trzyletni okres przejściowy dla tych, którzy zdążą zasiedzieć nieruchomość rolną do dnia 30 kwietnia 2019 r. Jest to istotna informacja dla tych, którzy samoistnie i nieprzerwanie posiadają nieruchomość rolną najpóźniej od 30 kwietnia 1999 r. –  w przypadku posiadania w złej wierze lub od 30 kwietnia 1989 r., jeśli pozostają w dobrej wierze. Zmiana z kwietnia 2016 r. nie dotyczy również tych zasiadających, którzy rozpoczęli postępowanie w sprawie nabycia własności przed tą datą.

Biorąc pod uwagę dynamicznie zmiany w przepisanych dotyczących zasiedzenia, warto rozważyć wszczęcie adekwatnych działań, by uchronić się od negatywnych skutków wprowadzonych zmian.